DE SCHRIJVER VAN DIT ONDERTAANDE ARTIKEL IS TJARDA SCHAKELAAR
,,AST " LIEP ALS EEN RODE DRAAD IN MIJN SLAGERS/SLACHTERS BESTAAN EN HEB MIJ JARENLANG INGEZET OM DIT HEERLIJKE PRODUCT ZOMER EN WINTER AAN DE CONSUMENT TE KUNNEN PRESENTEREN .
,,AST" IS VAN OUDSHER EEN VARKENSVLEES PRODUCT DIE VELE JAREN TERUG DOOR DE BEZITTERS VAN EEN SLACHTVJÉRKEN ZELF GEMAAKT WERD DUSSSS... NIETS NIEUWS MAAR TOCH LEUK OMDAT DIT EEN UITSTERVEND PROCUCT IS ENNN OM ER EEN SAPPIG VERHAAL ER OVER TE MAKEN.
,,AST" IS EEN PRODUCT DIE JE NIET FF VOORSCHOTELD....TIJD IS DE BELANGRIJKSTE INGREDIENT...TIJD BEPAALD SAMEN MET DE JUISTE VERHOUDING VAN PEKEL ( ZOUT-SALPETER EN RIETSUIKER) DE SMAAK...KLEUR...GEUR ETC..ETC.
OP DEZE OUDE PRENT STA IK ALS 2 JARIGE VENTJE BIJ EEN GESLACHT VJÊRKEN BIJ ONS THUIS WAAR WIJ VJÊRKENS SLACHTEN VOOR SLAGERS DIE GEEN SLACHTPLAATS HADDEN EN...VOOR BOEREN--BURGERS & BUITENLUI . +/- 1950 --'51
DEZE SLACHTLOCATIE SLOEG 2 JAAR LATER DOOR DE VLOEDGOLF VAN DE ..RAMP IN '53 " COMPLEET WEG..
WAT IS ,,AST" NU IK GESTOPT BEN ALS ,,ASTEN kenner" GA IK EEN STUKJE VAN DE SPECEFIEKE SMAAK PRIJS GEVEN.
ENKELE COLLEGA'S EN NOG OUDERE VAKIDIOTEN KENNEN HET GEHEIM VAN DIT OVERHEERLIJKE VARKENSVLEES PRODUCT, IK BEN ECHT NIET DE ENIGSTE
MIJN VOORSPELLING IS; DAT ER BINNEN EEN TIG AANTAL JAREN DIT PROCUCT ,,OP DEZE RECEPTBASIS" NIET MEER IN DE HANDEL IS EN NIET ALLEEN MIJN VOORSPELLING MAAR VAN MEERDERE VAKIDIOTEN.
1963 is HET JAAR DAT IK OP 15 JARIGE LEEFTIJD ALS LEERLING SLAGER KENNIS MAAKTE MET ,,AST" . HET STUK VARKENSVLEES DAT ALLEEN ZIJN OORSPRONG HAD ( ik zeg had want het is er nagenoeg niet meer in zijn oorspronkelijke smaak) IN OOST-ZEEUWS VLAANDEREN ZEG MAAR (H),,ULST '' EN OMSTREKEN .
Deze kennismaking met ,, ast" gebeurde op de slagersvakschool in Goes, daar ontmoette ik slagersleerlingen en of zoons uit de regio Hulst. Die maakten niet alleen mij nieuwsgierig naar deze ,,ast" maar ook mijn vader en broers . Ik ging 1 dag in de week naar deze vakschool zeg maar de ambachtsschool voor slagers. Enkele namen uit die tijd zijn : Douglas v/d Bergen--Miel Biesbroek--Ludo ReunIs--Joep en Nol Buijsrogge en Co Jansen uit Lamswaarde.-
,,AST" dit heerlijke streekproduct komt uit 't land van ,,(h)Ulst". Als je ,,hUlst" centraal pakt en je maakt een ring van dik 10 km daar om heen daar kenden iederéén die een varken mestte voor de slacht en slagers (beenhouwers) ,,DEN AST" dorpen als graauw--nieuwnamen--kieldrecht- holl. & belse cling--Kapellebrug---tERHOLE-- 't steen--koewacht ---den bos--rapenburg--klooster--'s nis daar kenden ze Den ,,Ast" ook, En natuurlijk ook enkele Belgische grensdorpen.
Vroeger werden de varkens met stro gebrand en later met de gaslamp. Daarna met water schoon gekrauwd en goed afgespoeld. Terugkomend op vroeger werden de varkens (in die tijd toch wel tussen de 150 en 200 kilo) liggend op de rug open gemaakt en wat later werden ze op de pommelêêr gehangen, In 1989 werd door de overheid een wet ingediend dat eigen gemeste varkens ,,NIET" meer aan huis geslacht mochten worden, dit was tevens het einde van een lange traditie, Nog veel stoere verhalen worden over deze traditie verteld ennnn... of het allemaal waar is weet ik niet. Zelf heb die tijd ook meegemaakt en vele honderden varkens de bol afgedaan.
Bij deze ,,AST" draait het allemaal om de unieke smaak van deze ambachtelijke specialiteit. Laat je smaakpapillen verwennen!
Deze ,,AST" onderscheidt zich door zijn unieke smaak en ambachtelijke bereiding die in 6 stappen verkoop klaar wordt gemaakt
,,DEN AST " HIERONDERSTAAND IS EEN DELICATESSE VAN HET VARKEN.
,,AST" OOK EEN NAAM VOOR ,,EEST" DROOGVLOER / DROOGOVEN VOOR VEEL INGREDIENTEN DIE IN HET VOEDSELKETEN GEBRUIKT WORDT B..V. VOOR ALCOHOLISCHE DRANKEN (GERST/BIER ) MAAR OOK VOOR CICHOREI ETC..ETC.
WAT IS ,,AST"
Voor alle duidelijkheid ,,AST” is altijd gezouten…een gezouten varkensnek Net als b.v. Hollandse Nieuwe , dat is een gezouten haring... of een Rolmops dat is Haring in ‘t zuur
,,AST” komt van ’t varken. Dit is het nek gedeelte boven de schouder , Absoluut geen HAM of SPEK ,,zie onderstaande afbeelding"
Ander woord voor varkensnek is: schouderkarbonade gedeelte— Procureur karbonade gedeelte of procureur (stuk of lapjes). Inde oude belgische streektaal spierinkvlees
Bekende Italiaanse vleeswaar is ,,Coppa" (Cappcollo) ook v/d nek.
De varkensnek wordt in de Chinese keuken gebruikt voor ,,Baby Pangang"
De laatste jaren is de varkensnek in Nederland een tophit geworden onder de naam ,,Pulled-Pork"
“AST” wordt zowel met of zonder been ennnn… met of zonder spek verkocht.
De naam ,,AST” is een verbasteringswoord uit de oude boerentijd dus het sjouwen van balen patatters/êrpels of ajuin/juun op je nek en schouder.
In enkele Belgische /Vlaamse streken wordt het vlees v/d varkensnek ,,werkvlees” of ,,spierink" genoemd. Zeer toepasselijk….waarom? dit gedeelte v/h varken is de spiermassa die de kop moest bewegen maarrrr… het had ook de term v.w.b. dat Den Ast bij de boerenknechten ook moesten werken.
De kreet : ik had een baal op mijn AST werd dikwijls VERNOEMD
VARKENSNEK ZONDER BEEN, ( IN DE HANDEL MEESTAL PROCUREURS GENOEMD) (PROCS)... VAN DIT STUK WORDT ,,DEN AST" zonder been en spek GEMAAKT . GEMIDDELD GEWICHT ennn... ZONDER BEEN 2,5 TOT 3,2 KG Niet te vergelijken met met die hompen van 50/60 jr. geleden bij de huisslachtingen
Bovenstaande procureur of varkensnek voor de bereiding van ,,Den Ast"
Deze procureurs of varkensnekken komen al ,,vele" JArEN uit het Zeeuwse Tholen n.l. van de vers vleescentrale ZUNEHA een bedrijf die gespecialiseerd is in het uitsnijden van dit product. www.zuneha.nl
STAP 1:
DE PROCUREURS OF VARKENSNEK. DEZE ZIJN ZONDER BEEN, DE MEEST GANGBARE
STAP 2
AFBEELDING BOVEN EN HIER ONDER DE PROCUREURS OF NEKKEN WORDEN MET FLINK ,,slagers" ZOUT BESTROOID EN GOED INGEWREVEN EN AFGEDEKT MET FOLIE OF PLASTIC EN..... 2 TOT 3 DGN IN DE KOELING LATEN DOORZOUTEN
DEZE HANDELINGEN KUNNEN OOK THUIS GEDAAN WORDEN EN HOEFT GEEN PROBLEEM TE ZIJN MITS HET MAAR GEKOELD WORDT.
STAP 3:
DAARNA GAAN DE PROCUREURS +/- 6 dagen IN DE PEKELkuip (pekelbad) EN KOELCEL...... DIT OM EEN ZIJN MOOIE KLEUR EN LEKKERE SMAAK TE GARANDEREN DIT NOEMEN WIJ RIJPEN . DEZE HANDELING WORDT WEER AFGEDEKT MET VETVRIJ PAPIER .
Over de pekel later meer
ZIE AFBEELDING HIERONDER.
BOVENSTAANDE PEKEL IN DE PEKELBAKKEN IS EEN ZORGVULDIG SAMENGESTELDE PEKEL WAARVAN DE PEKELSTAM EEN GOED BEWAARD GEHEIM IS..
Deze "Pekelstam" is gegarandeerd meer dan 50 jaar oud. Deze unieke creatie is zorgvuldig samengesteld en altijd goed bewaard gebleven. Tot op de dag van vandaag heb ik deze nog in mijn bezit. Het uitleggen van het volledige proces gaat echter te ver, omdat dit complexe scheikundige en laboratoriumtermen met zich meebrengt. Termen als: Myoglobine---Kaliumnitraat--etc. gaan wij maar achterwegen laten.
Nog ff terugkomen op het zout dat ze vroeger gebruikte bij huisslachtingen. Om het vlees een mooie roze kleur te geven werd er in het gewone keukenzout (rond de jaren '50 nog zo grof als soda) salpeter toegevoegd, deze kon je loskopen bij de drogist. Omdat salpeter echt bitter was werd er rietsuiker bij toegevoegd om de balans weer een beetje terug te brengen. Veel oudere mensen kunnen dat nog herinneren.
NA 10 DAGEN GAAN DE PROCUREURS / VARKENSNEKKEN UIT DE PEKEL ENNNN..... VANAF NU HEET DIT GEEN PROCUREUR OF VARKENSNEK MEER MAAR ,,AST"
NU HET ,,AST" HEET WORDEN DE HELE ASTEN GEVACUUMEERD EN GAAN ZE NOG RUIM 1 WEEK IN DE KOELCEL OM NOG VERDER TE RIJPEN. ZIE AFBEELDING HIER ONDER
STAP 5
DE ,,ASTEN''' DIE UIT DE RIJPINGSCEL KOMEN ZIJN TE GROOT VOOR CONSUMENTEN VERKOOP EN WORDEN OP GANGBARE STUKKEN VERKOOP KLAAR GESNEDEN EN GEVACUUMEERD. ,,,STUKKEN VAN +/- 12 --145 ONS ZIJN DE MEEST GANGBARE
STAP 6 ,,DE BELANGRIJKSTE" voor 't thuisfront
RECEPT
IN DEZE FLES BEWAAR IK EEN PEKELSTAM DIE RUIM EEN HALVE EEUW OUD IS.
DEZE IS NORMAAL IETS MINDER HELDER DEZE HEB IK OPGEKOOKT EN GEZEEFD DOOR EEN NETELDOEK (waar ze vroeger de melk mee zifte)
DEZE IS ZORGVULDIG OPGEBOUWD UIT VERSCHILLENDE FERMETATIE METHODES ENNNN... EEN KEUZE TUSSEN ZOUT--SALPETER EN SUIKER.
Deze pekel heeft een sterkte van +/- 12 graden d.w.z. 0 graden is helder kraanwater en verzadigd water is 25 graden.
AST ZELF MAKEN, IK HELP JULLIE DAARMEE ZIE ONDERSTAANDE
Maak jouw eigen website met JouwWeb